Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,

Κάθε προϋπολογισμός είναι μια επένδυση στο μέλλον της χώρας.

Αποτελεί το εργαλείο με το οποίο η πολιτεία, οι επιχειρήσεις και κάθε νοικοκυριό βλέπει το μέλλον που σχεδιάζει η κυβέρνηση και τις προτεραιότητες που θέτει.

Τι προβλέπει ως πρόκληση και πώς θα προστατεύσει τις κοινωνικές ομάδες που εκτίθενται σε αυτές.

Τι ευκαιρίες θέλει να αδράξει και πώς θα ενισχύσει εκείνες και εκείνους που μπορούν να τις αξιοποιήσουν.

Και άρα έχει ιδιαίτερη σημασία να εκτιμήσουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτό το προσχέδιο κατατίθεται στην Βουλή.

Είτε μας αρέσει είτε όχι, το 2027 προβλέπεται να είναι χρονιά ανατροπών. Υπάρχουν ενδείξεις για κάποιες θετικές.

Άλλα και πολλές περισσότερες αρνητικές ενδείξεις για αρνητικές ανατροπές.

Ο κόσμος αλλάζει.

Και, σε κάθε περίπτωση, χτυπάνε παντού καμπανάκια ότι καλό είναι να προετοιμαζόμαστε για δύσκολα σενάρια.

Η γεωπολιτική αναταραχή, ως αποτέλεσμα πολεμικών συγκρούσεων στην ευρύτερη γειτονιά μας, δεν δείχνει σημάδια βελτίωσης.

Και σίγουρα οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης στον προϋπολογισμό του νοικοκυριού δεν προβλέπεται να υποχωρήσουν σύντομα.

Οδηγώντας όλο και περισσότερες οικογένειες στην οικονομική αδράνεια ή και σε οριακή φτώχια. Και εδώ και στο εξωτερικό.

Επίσης, πολλαπλασιάζονται οι αναλύσεις που προβλέπουν συνέχιση κοινωνικών αναταραχών, όπως αυτές που βλέπουμε στην Γαλλία.

Η συμπίεση των μεσαίων και χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων από την ακρίβεια και την ιδιωτικοποίηση των κοινωνικών υπηρεσιών, αλλά και η απουσία φωτισμένης ηγεσίας στην Ευρώπη που μπορεί να ανταπεξέλθει στις γεωστρατηγικές προκλήσεις που συμπιέζουν το ευρωπαϊκό νοικοκυριό μπορεί να πυροδοτήσει αντιδράσεις και αλλού.

H ελληνική κοινωνία έχει δείξει ηρωικά σημάδια αντοχής αλλά η σημερινή κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει προκαλέσει αυτή την αντοχή, πολλές φορές, σε επίπεδα οριακά πρόστυχα.

Πόσο να αντέξει η κοινωνία να ακούει υπουργούς να λένε: «η Εθνική ήταν γεμάτη. Άρα όλα πάνε καλά»;

Βρισκόμαστε μια ανόητη κουβέντα ή κίνηση μακριά από μια σοβαρή κοινωνική αντίδραση.

Με ανησυχία σας παροτρύνω μην την αποκλείετε μην κοιτάτε προς την άλλη μεριά

Και καλό είναι όλοι να βουτάμε τη γλώσσα στο μυαλό μας, πριν μιλήσουμε.

Επίσης, η χώρα βρίσκεται σήμερα παραγωγικά εκεί που ήμασταν πριν την κρίση.

Παρά τα ασύλληπτα ποσά που διαχειρίστηκε η κυβέρνηση δεν κατάφερε, τον δικό της στόχο, να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας.

Ούτε βέβαια την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας. Είναι λοιπόν αρκετά σίγουρο ότι το 2027 η ερήμωση της περιφέρειας θα συνεχιστεί με αμείωτο ρυθμό, οδηγώντας ακόμα περισσότερους συμπολίτες μας και περιοχές της χώρας σε απόγνωση.

Δίπλα σε αυτό το πρόβλημα, το δημογραφικό προβλέπεται να συνεχίσει την αρνητική του πορεία,  συμπιέζοντας κάθε δείκτη που εξαρτάται από αυτό.

Τέλος, θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω την απίστευτη εξέλιξη της τεχνολογίας  που θα αλλάξει ριζικά

  • τις απαιτήσεις από τα σχολεία μας
  • τη δύναμη και το έργο των πανεπιστημίων μας
  • τον τρόπο και τον τόπο που γιατρεύουμε, αλλάζοντας για πάντα τον χάρτη υγείας της χώρας
  • αλλά και κάτι που αφορά άμεσα τον ίδιο τον προϋπολογισμό: τον τρόπο που συλλέγουμε φόρους.

Αν έκανε η κυβέρνηση τη δουλειά της στοιχειωδώς δεν θα χρειαζόταν πια να φορολογούμε το επάγγελμα διότι η διασταύρωση στοιχείων θα μπορούσε να στοχεύει κατευθείαν στο πραγματικό εισόδημα και στον πλούτο εκεί που πραγματικά υπάρχει.

Κάνοντας την φορολογία στην Ελλάδα, αλλά και την διακυβέρνηση της χώρας, πολύ πιο δίκαιη.

Όλα τα παραπάνω συγκροτούν ένα πλαίσιο ανατρεπτικό και στο εξωτερικό και στο εσωτερικό.

Πρέπει να ομολογήσω όμως ότι καμία μα καμία από αυτές τις τεκτονικές αλλαγές που συμβαίνουν στον κόσμο και τη χώρα δεν μοιάζει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στον φετινό προϋπολογισμό.

Ούτε η αρνητική ούτε θετική.

Για την ακρίβεια, δεν μοιάζει να προβλέπονται ούτε καν οι αλλαγές που εδώ και μερικά χρόνια συμπιέζουν την ελληνική κοινωνία.

Για παράδειγμα προβλέπετε αύξηση των εσόδων από τον τουρισμό. Μακάρι.

Αν υποθέσουμε όμως ότι, όπως και τις τελευταίες χρονιές, τα έσοδα ανά επισκέπτη μειώνονται, μάλλον αυτό σημαίνει ότι περιμένετε πολλούς περισσότερους επισκέπτες. Άρα και μεγαλύτερη χρήση του AirBnB. Άρα και μεγαλύτερη μείωση διαθέσιμων κατοικιών. Άρα και αύξηση ενοικίων.

Σας απασχολεί; Δεν μοιάζει. Πού είναι η επένδυση στην κατοικία; Για να μην πιάσω καν τις υποδομές των τουριστικών περιοχών σε ενέργεια, νερό και διαχείριση απορριμμάτων. Ψιλά γράμματα για εσάς.

Προβλέπετε επίσης μείωση του κόστους του βαρελιού του πετρελαίου. Μακάρι.

Αλλά δεν προβλέπετε καμία αλλαγή στον τρόπο που γίνεται η διαχείριση της ενέργειας προς όφελος των ευάλωτων νοικοκυριών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των αγροτών.

Καμία αλλαγή στον τρόπο που αυτές οι κοινωνικές ομάδες θα φτάσουν να παράγουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια.

Γιατί; Δεν βλέπετε την ευκαιρία που χάνει η χώρα; Ή δεν σας νοιάζει;

Για να μην μιλήσουμε για μπαταρίες, και την ευκαιρία που χάσατε από το Ταμείο Ανάκαμψης να αλλάξετε τον ενεργειακό χάρτη της χώρας.

Όπως βλέπετε, ο προϋπολογισμός για εμάς δεν είναι ένα άψυχο λογιστικό χαρτί.

Φτάνει εκεί που ακουμπάει τη ζωή της κάθε Ελληνίδας και του κάθε Έλληνα.

Τους λέει τι κράτος είμαστε, ποιους ακούμε και ποιο μέλλον επιλέγουμε. Και αυτός ο προϋπολογισμός λέει είμαστε ένα κράτος που δεν προβλέπει. Ακούμε μόνο όσους έχουν πρόσβαση ή φοβόμαστε. Και σε ότι αφορά το μέλλον επιλέγουμε να βάλουμε το κεφάλι στην άμμο.

Και αυτά δεν είναι μηνύματα που περνούν απαρατήρητα στην κοινωνία.

Έτσι λοιπόν, για μία ακόμη χρονιά αυτός ο προϋπολογισμός μιλάει για ανάπτυξη, χωρίς να ρωτάει ποιος ωφελείται.

Μιλάει για πλεονάσματα, χωρίς να ρωτάει ποιοι τα πληρώνουν.

Και δεν προσφέρει τίποτα σε όλους εκείνους που δουλεύουν, πληρώνουν φόρους, μεγαλώνουν παιδιά και κάθε μήνα βλέπουν το περιθώριο να στενεύει.

Πόσο μάλλον όταν ξέρουν καλύτερα από καθέναν πόσο εκτεθειμένοι παραμένουν στις τεκτονικές αλλαγές που προέβλεψα νωρίτερα.

Με απλά λόγια, αυτός ο προϋπολογισμός δεν αφορά τους πολίτες της χώρας. Για άλλους γράφτηκε, σε άλλους απευθύνεται.

Ο Προϋπολογισμός του 2027 είναι ένας προϋπολογισμός που υποθέτει ότι κάθε ελληνική οικογένεια αντέχει.

Αντέχει να πληρώνει. Αντέχει να προσαρμόζεται. Αντέχει να περιμένει. Αντέχει να βλέπει τον κόσμο να εξελίσσεται ενώ η χώρα μας παραμένει στάσιμη.

Αν παραπονεθούν, σύμφωνα πάντα με την κυβέρνηση, είναι γιατί είναι μίζεροι.

Αν ζητούν να απαλλαγούν από άδικα κόκκινα δάνεια για να ξαναδοκιμάσουν την τύχη τους είναι γιατί είναι μπαταχτσήδες.

Και, για την κυβέρνηση, αυτοί που λένε ότι πρέπει να στηριχθεί η μικρομεσαία επιχείρηση δεν καταλαβαίνουν πώς έχει αλλάξει ο κόσμος.

Καμία εξήγηση. Μόνο απαξίωση.

Η πραγματικότητα είναι ότι και αυτός ο προϋπολογισμός αρνείται μια βασική παραδοχή

Ότι για να επενδύσει ένας άνθρωπος σε αυτή τη χώρα πρέπει αυτή η χώρα να επενδύσει στον Άνθρωπο.

Και αντί να επενδύει στον Άνθρωπο με μεταρρυθμίσεις που απελευθερώνουν τις δημιουργικές δυνάμεις του τόπου η Κυβέρνηση τον στριμώχνει σε επιδόματα που δεν επιλύουν τίποτα και φοροελαφρύνσεις που δεν φτάνουν ποτέ στον τελικό τους προορισμό, διότι τις εξαφανίζει η ακρίβεια.

Αυτό δεν είναι αστοχία. Είναι αποτέλεσμα μιας πολιτικής που αντί να θεωρεί τον πολίτη εταίρο της ανάπτυξης στη χώρα θεωρεί τη μέση ελληνική οικογένεια δεδομένο χρηματοδότη του συστήματος.

Η πραγματικότητα είναι ότι εδώ και επτά χρόνια σας λέμε ότι ο προϋπολογισμός θα πρέπει να είναι προϋπολογισμός μεγάλων μεταρρυθμίσεων και κάθε χρόνο μας φέρνετε ένα προϋπολογισμό ελάχιστων προσδοκιών.

Με άλλα λόγια, «εδώ καράβια χάνονται, και ο ελληνικός προϋπολογισμός αρμενίζει».

Η Ελλάδα και η ελληνική οικονομία σε κατάσταση Βιλαμπάχο, αν θυμάστε τη διαφήμιση.

Και το βασικότερο πρόβλημα με έναν μικρόπνοο και μικρόνοο προϋπολογισμό, που αντί να εδράζεται σε μεταρρυθμίσεις που όλοι μπορούμε να στηρίξουμε εξαντλείται σε ανεπαρκή επιδόματα, είναι ότι αντί να μας συσπειρώνει γύρω από μεγάλους στόχους, μας βάζει τον έναν απέναντι στον άλλον.

Οι κοινωνικές ομάδες που ενδιαφέρουν την κυβέρνηση εκλογικά γιατί έτσι τους λένε τα focus groups, απέναντι σε όλες τις υπόλοιπες για τις οποίες δεν σας καίγεται καρφί.

Αυτoί που θα πάρουν και αυτοί που θα μείνουν απέξω από το κάστρο.

Και τελικά, όλα αυτά, καθιστούν την κοινωνία είτε εντελώς αδιάφορη είτε απέναντι στον προϋπολογισμό και τον σχεδιασμό της κυβέρνησης.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Όταν ένας προϋπολογισμός δεν μπορεί να δει ούτε τα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας, ούτε τις μεγάλες προκλήσεις γύρω από αυτήν, τότε είναι ένας προϋπολογισμός αμέριμνος.

Αφημένος σε μια πλασματική ευδαιμονία η οποία δεν βασίζεται σε καμία πραγματικότητα.

Αλλά στα εύσημα των αγορών του χθες όταν όλοι γνωρίζουμε πόσο ευάλωτες και κυκλοθυμικές παραμένουν αυτές οι αγορές.

Είναι ένας προϋπολογισμός αφημένος σε ένα πλασματικό χθες αντί να βασίζεται σε ένα πραγματικό αύριο.

Και όταν μια κυβέρνηση φτιάχνει προϋπολογισμό που αντί να ετοιμάζει το μέλλον εξαντλείται στο χθες τότε έχει γραφτεί από μια κυβέρνηση που δεν έχει αύριο.

Για αυτό εμείς λέμε ότι χρειάζεται τώρα πολιτική αλλαγή.

Μια πολιτική αλλαγή που δεν θα αφορά κάποιους από εμάς. Δεν αφορά κάποιες κοινωνικές ομάδες.

Αλλά μια πολιτική αλλαγή που θα δημιουργήσει μια χώρα στην οποία χωράμε όλοι.

Μια τέτοια χώρα υπόσχεται και μια τέτοια χώρα θα κάνει πράξη το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα.