Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το ρητό, γνωστό…

«Δώσε σε έναν άνθρωπο ψάρι και θα έχει φαΐ για μια μέρα. Μάθε του να ψαρεύει και θα έχει φαΐ για μια ολόκληρη ζωή”.

Τι σημαίνει;

Δώστου ψάρι και τον κρατάς εξαρτημένο. Μάθε του να ψαρεύει και στέκει στα πόδια του.

Πλην όμως, στην Ελλάδα δεν είναι μονάχα η γνώση το πρόβλημα.

Είναι και ότι Έλληνες και Ελληνίδες που ξέρουν να ψαρεύουν δεν έχουν πρόσβαση στη λίμνη.

Τρόποι αποκλεισμού;

Από την εκπαίδευση μέχρι τη γραφειοκρατία, και από το τραπεζικό σύστημα ως τη φορολογία.

Όλα λειτουργούν για να βρίσκεται το παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδας στα χέρια λίγων.

Και να μένει εκεί.

Τα χαμηλότερα στρώματα της χώρας μένουν έρμαια της εξάρτησης από την εκάστοτε κυβέρνηση.

Ζουν με επιδόματα και ζουν οριακά.

Δεν μπορούν να φανταστούν πώς είναι να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και να δημιουργήσουν.

Έτσι, όσοι ελέγχουν τους πόρους της δημιουργίας γίνονται πλουσιότεροι.

Και η εκάστοτε Κυβέρνηση αποκτά στρατιές που περιμένουν με αγωνία να ακούσουν με τι θα τους ελεήσει ο Πρωθυπουργός στην ΔΕΘ.

Αυτό μπορεί να αλλάξει μόνο με βαθύτατες τομές.

Μεταρρυθμίσεις που αλλάζουν το παραγωγικό μοντέλο της χώρας.

Που για να αλλάξει, θέλει αλλαγή του διοικητικού μοντέλου της χώρας.

Που για να αλλάξει, θέλει αλλαγή στον τρόπο που βλέπει το πολιτικό σύστημα τον πολίτη.

Μεταρρυθμίσεις δηλαδή, με Μ κεφαλαίο.

Και σας ρωτώ:

Πόσες φορές έχουμε κληθεί να συζητήσουμε μία πραγματική μεταρρύθμιση εδώ μέσα, τα τελευταία χρόνια;

Καμία. Αντίθετα, συζητάμε σήμερα το τρίτο, το τέταρτο, ή το πέμπτο νομοσχέδιο επιδομάτων της κυβέρνησης τα τελευταία χρόνια.

Έχω χάσει το λογαριασμό. Να πούμε 4 για να συμφωνήσουμε;

Φυσικά πολλοί από την κυβέρνηση δεν έχουν καμία διάθεση να αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο της χώρας.

Σίγουρα, δεν θέλουν να αλλάξουν τις δομές της εξουσίας μας

Και αυτοί και οι φίλοι τους, είναι μια χαρά με αυτές που έχουν.

Όλοι; Δε νομίζω.

«Δεν θέλουμε ανθρώπους εξαρτημένους από επιδόματα. Θέλουμε ανθρώπους που θα πάρουν τη ζωή στα χέρια τους» έλεγε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης το 2017.

Για να προσθέσει: «Εμείς δεν μιλάμε τόσο για επιδόματα, μιλάμε για ευκαιρίες».

Μια χαρά ΠΑΣΟΚ ήξερε να το «παίζει» στην αντιπολίτευση ο κ. Μητσοτάκης.

Γιατί;

Διότι γνωρίζει ότι αυτό το μοντέλο ανάπτυξης, μπορεί να είναι βολικό για κάποιους, αλλά δεν είναι βιώσιμο.

Πρώτον, διότι είναι κοινωνικά άδικο και, αργά ή γρήγορα, οδηγεί στην αντίδραση.

Και δεύτερον, διότι είναι αναιμικό. Αδυνατεί να αξιοποιήσει όλους τους πόρους της δημιουργίας.

Αργά ή γρήγορα, φαίνεται η αδυναμία της οικονομίας σου να ανταγωνιστεί στο διεθνές στερέωμα.

Όμως, τώρα είναι αργά για αυτήν την κυβέρνηση.

Έχει βολευτεί.

Πού να κάθεται τώρα να δημιουργεί ευκαιρίες;

Πού να σπάει το κεφάλι του με πραγματικές μεταρρυθμίσεις; «Πάρτε ψάρια και πολύ σας είναι». Πείτε και κανένα ευχαριστώ. Αυτό μας λέει επτά χρόνια. Αυτό μας είπε και σήμερα.

Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις κλείνουν.

Ή, χειρότερα, μαραζώνουν ζωντανές, αποκλεισμένες από τους πόρους της δημιουργίας: το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ, τη δημόσια περιουσία, ακόμα και το τραπεζικό σύστημα.

Και ενεργοί πολίτες όπως αυτοί που έχουν κόκκινα δάνεια ή αυτοί που δεν έχουν περιουσία οδηγούνται στην αδράνεια ή στο εξωτερικό.

Ή χειρότερα, οδηγούνται στο εξωτερικό και στην αδράνεια τα παιδιά τους.

Αυτά που ξέρουν τι σημαίνει «αγορά». Και έτσι το παραγωγικό μοντέλο μένει ουσιαστικά αναλλοίωτο παρά τα δισεκατομμύρια που κάνουν παρέλαση.

Παρά την ουσιαστική της παραίτηση η Κυβέρνηση δεν έχει παραιτηθεί από το να προσπαθεί να μας πείσει ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα.

Διάβαζα για παράδειγμα προχθές συνεργάτη του Πρωθυπουργού, που ήθελε ειλικρινά να πείσει ότι αυτοί που λέμε ότι δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας έχουμε άδικο.

Έγραφε λοιπόν, ότι απόδειξη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου, είναι ότι η βιομηχανική παραγωγή ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3% από το 2010 μέχρι σήμερα. Και από αυτό το 3%, το 1,6% από το 2019 μέχρι σήμερα.

Αυτό που δεν επεσήμανε βέβαια είναι ότι το 3% δεν είναι εντυπωσιακό για μια οικονομία

που ανακάμπτει από μνημόνια και capital control, ότι αυξήθηκε κατά την περίοδο της Κυβέρνησης Μητσοτάκη όσο στην περίοδο των μνημονίων, και ότι η Κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε και 90 δισεκατομμύρια ευρώ στη διάθεσή της.

Α ναι, και όλο αυτό, για να φτάσουμε 1% πάνω από το 2000. 1%! Συγκλονιστικό!

Δηλαδή… ξοδέψαμε 90 δισ. τα τελευταία χρόνια για να φτάσει η βιομηχανική παραγωγή ως ποσοστό του ΑΕΠ ελάχιστα πάνω από τα επίπεδα του 2000.

26 χρόνια μετά. Και αυτό αποτελεί αλλαγή, πώς;

Δεν τα λέω εγώ. Η κυβέρνηση τα λέει. Και πανηγυρίζει κιόλας.

Το ενδιαφέρον όμως δεν είναι εκεί.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα νιώθουν την ανάγκη να μας πείσουν ότι άλλαξαν το παραγωγικό μοντέλο.

Διότι ξέρουν πολύ καλά ότι αυτό έπρεπε να κάνουν.

Τι σημαίνει όμως μεταρρύθμιση;

Και πώς δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες για τον πολίτη;

Η πραγματική μεταρρύθμιση δεν έχει ως αφετηρία την ανάγκη του πολίτη ή του κράτους να εξυπηρετηθούν καλύτερα.

Αυτό εμπίπτει στην αυτονόητη, καθημερινή διαχείριση της εξουσίας.

Πραγματική μεταρρύθμιση σημαίνει μια βαθιά πολιτική αλλαγή που έχει ως αιτία μια ριζική αλλαγή αντίληψης, νοοτροπίας του κράτους για τον πολίτη και άρα του λόγου που το κράτος προσφέρει στον πολίτη μια υπηρεσία.

Θα δώσω δυο παραδείγματα:

Το πρώτο είναι το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Το ΕΣΥ δεν πέτυχε απλά διότι έκανε πιο προσβάσιμη την υγεία στον πολίτη.

Πέτυχε να κάνει την υγεία πιο προσβάσιμη στον πολίτη διότι μετέτρεψε την υγεία από ατομικό αγαθό σε συλλογικό.

Και τη δημόσια υγεία, από αγαθοεργία σε εργαλείο απελευθέρωσης του πολίτη.

Με άλλα λόγια: Δεν γιατρεύω τους φτωχούς επειδή είναι το «ηθικά σωστό» να κάνω. Αλλά γιατρεύω κάθε άνθρωπο διότι πιστεύω στην αξία του. Και θέλω κάθε άνθρωπο δυνατό και ενεργό.

Η μετάβαση από τον φτωχό πολίτη στο περιθώριο της κοινωνίας, σε έναν ενεργό πολίτη που νιώθει ισχυρός στα πόδια του οδηγεί σε κοινωνικές αλλαγές που αφήνουν εποχή.

Το ίδιο και η Διαύγεια.

Η Διαύγεια δεν είναι ελεημοσύνη του πολιτικού συστήματος προς τον πολίτη που θέλει να έχει γνώση για τα πεπραγμένα του κράτους.

Είναι ένα σύστημα πρόσβασης που δίνει στον πολίτη φωνή και τον καθιστά συμμέτοχο στην πολιτική διαδικασία.

Και στις δύο περιπτώσεις το αποτέλεσμα είναι ο ενεργός και ανεξάρτητος πολίτης.

Διότι δίνουν στον πολίτη πρόσβαση στην λίμνη. Δημιουργούν δυνατότητες και ευκαιρίες. Και τις δημιουργούν για όλους. Για αυτό θα τις ονομάσω «λαϊκές μεταρρυθμίσεις».

Η ψηφιοποίηση του κράτους δεν είναι λαϊκή μεταρρύθμιση; Θα ήταν. Αν η ψηφιοποίηση συνοδευόταν από μείωση της γραφειοκρατίας. Μειώθηκε η γραφειοκρατία;  Παντού έμεινε ίδια. Εκτός από περιπτώσεις που αυξήθηκε.

Ρωτήστε ένα δάσκαλο ή ένα καθηγητή.

Με το πρόσχημα της ψηφιακής λειτουργίας ο δάσκαλος καλείται να αφιερώνει πιο πολύ χρόνο της ημέρας να συμπληρώνει ηλεκτρονικές φόρμες. Που αυξάνονται συνέχεια. (Η αυταπάτη του ελέγχου).

Και άρα λιγότερο με τους μαθητές, τους φοιτητές ή με την οικογένειά του.

Η ψηφιοποίηση λοιπόν, δεν είναι από μόνη της λαϊκή μεταρρύθμιση.

Για να ονομαστεί λαϊκή μεταρρύθμιση πρέπει να πηγάζει από αλλαγή νοοτροπίας του πολιτικού συστήματος προς τον πολίτη.

Κάτι τέτοιο δεν υπήρξε.

Ακόμα και αν σε κάποιες περιπτώσεις η εμπειρία του πολίτη με το κράτος έγινε πιο γρήγορη.

Εκεί λοιπόν πάσχει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας.

Για να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας πρέπει να διευρυνθεί η παραγωγική μας βάση.

Δηλαδή, να μπουν περισσότεροι Έλληνες στο παιχνίδι, και περισσότεροι Έλληνες που είναι στο παιχνίδι να αυξήσουν την πρόσβασή τους στους πόρους της δημιουργίας.

Την πρόσβαση τους δηλαδή σε μεγαλύτερο μέρος της λίμνης.

Για να γίνει αυτό χρειάζεται απελευθερωμένους πολίτες.

Πολίτες με όρεξη να δημιουργήσουν και πρόσβαση στου πόρους της δημιουργίας.

Και για να γίνει αυτό θέλει ριζική αλλαγή στη λειτουργία του κράτους προς τον πολίτη.

Να πασχίζει κάθε μέρα να απελευθερώνει τις δυνάμεις της κοινωνίας που μένουν στην αδράνεια. Αυτό απαιτεί μεταρρυθμίσεις.

Και αυτές οι μεταρρυθμίσεις απαιτούν από το πολιτικό σύστημα να «δει» αλλιώς τον πολίτη και να του συμπεριφερθεί διαφορετικά.

Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με πολιτική αλλαγή.

Και εδώ είναι η ουσία του ζητήματος. Πολιτική αλλαγή, από ένα πατερναλιστικό μοντέλο σε ένα άλλο, δεν σημαίνει τίποτα.

Πολιτική αλλαγή, από ένα σύστημα επιδομάτων σε ένα άλλο σύστημα επιδομάτων, δεν θα αλλάξει απολύτως τίποτα.

Αυτό που χρειάζεται είναι μια ριζοσπαστικά διαφορετική προσέγγιση στη σχέση του κράτους με τον πολίτη.

Ένα κράτος σύγχρονο. Που θα συντονίσει όλους τους πόρους της δημιουργίας: τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας, τα χρήματα από το εξωτερικό, την δημόσια περιουσία, το φορολογικό σύστημα, και το τραπεζικό σύστημα για να δημιουργήσει τη μεγαλύτερη λίμνη που έχει δει η ποτέ η Ελλάδα.

Και μετά, ένα σύνολο μεταρρυθμίσεων που αντιμετωπίζουν αλλιώς τον πολίτη για να δημιουργήσουν μια πραγματικά «πατριωτική οικονομία».

Μια οικονομία δηλαδή που στέκει ενεργά δίπλα σε έναν Έλληνα δημιουργό, πραγματικά απελευθερωμένο από τις αγκυλώσεις του πολιτικού συστήματος.

Με σωστά συστήματα οργάνωσης που τον κάνουν πιο δυνατό.

Που τον βοηθούν να ανοίξει ξένες αγορές για τα προϊόντα του.

Και νέες εγχώριες υπηρεσίες για τους επισκέπτες της χώρας μας.

Δηλαδή ένα Έλληνα δημιουργό, που και ξέρει να ψαρεύει και έχει πρόσβαση στη λίμνη.

Από αυτό το νομοσχέδιο, και από αυτό το νομοσχέδιο, είναι προφανές ότι αυτό θα γίνει μόνο όταν φύγει η σημερινή κυβέρνηση που θέλει την Ελληνίδα και τον Έλληνα εξαρτώμενο.

Και έρθει μια κυβέρνηση που τους θέλει να στέκουν περήφανα στα πόδια τους. Δηλαδή μια κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ.