«Το “Τρίγωνο του Διαβόλου” της φτωχοποίησης του ελληνικού νοικοκυριού: τιμές – εισόδημα – ανάγκες»
Ομιλία στην Ολομέλεια της Βουλής – 19.03.2026
«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Διαβάζω από τη δήλωση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας για την κατάρριψη ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων από ελληνικούς Patriot στη Σαουδική Αραβία:
«Με αυτό τον τρόπο η ελληνική συστοιχία αποδεικνύει το πόσο αξιόμαχη είναι και τι εμπειρία έχει αποκτήσει όλον αυτό τον καιρό».
Οκ, μέχρι εδώ.
«Αλλά επίσης», προσθέτει ο Υπουργός, «έμμεσα αλλά σαφώς προστατεύει και το επίπεδο ζωής των Ελλήνων πολιτών και των Ευρωπαίων πολιτών».
Ο κύριος Υπουργός με αυτά τα λόγια, «εμμέσως αλλά σαφώς» εμπλέκει την Ελλάδα στην πολεμική σύρραξη.
Το εννοούσε ή του ξέφυγε;
Η Ελλάδα προστατεύει το επίπεδο ζωής των Ελλήνων πολιτών, συμμετέχοντας σε έναν πόλεμο που εκτοξεύει το κόστος ζωής των Ελλήνων πολιτών;
Και το επίπεδο ζωής των Ελλήνων πολιτών προστατεύονται με τη συμμετοχή μας στον πόλεμο ή με την συμμετοχή μας στην προσπάθεια ειρήνευσης;
Σε αυτή τη φάση, αυτό που ζητάει το ΠΑΣΟΚ είναι ολοκληρωμένη ενημέρωση για το τι συνέβη.
Και θα επανέλθουμε.
Είμαστε εδώ για να μιλήσουμε για την ακρίβεια.
Για την πράξη νομοθετικού περιεχομένου και την «αθέμιτη κερδοφορία» που θυμήθηκε η Κυβέρνηση μετά από 7 χρόνια ακρίβειας.
Ο εισηγητής μας, ο κ. Νικητιάδης, κάλυψε πληρέστατα την κριτική και τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ.
Αν και πολύ φοβάμαι ότι μιλούσε σε τοίχους.
Θυμόσαστε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι της συμπολίτευσης, που μας αποκαλούσατε «λαϊκιστές» διότι αυτό σας έβαζαν να κάνετε οι Υπουργοί; Θυμόσαστε για ποια πράγματα μας λέγατε «λαϊκιστές»; Για αυτά ακριβώς που σήμερα φέρνει η Κυβέρνηση λειψά. Με τεράστιο κόστος για την ελληνική οικογένεια. Μήπως να μας ακούγατε λίγο πιο συχνά;
Διότι, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η ακρίβεια είναι ένα μόνο μέρος της φτωχοποίησης του ελληνικού νοικοκυριού.
Και σήμερα θα ήθελα να μιλήσω και για εκείνα τα πράγματα που πολύ συχνά διαφεύγουν από τέτοιες συζητήσεις.
Ξεκινώντας με μια ιστορία.
Πριν από μερικά χρόνια, έπεσε στα χέρια μου ένα ημερολόγιο.
Μια γυναίκα, όχι φτωχή, όχι ευκατάστατη, επέλεξε να γράψει το δικό της χρονικό του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Κάθε μέρα έγραφε τις εντυπώσεις της.
Και στο τέλος της ημέρας, έγραφε τις τιμές βασικών προϊόντων που δεν μπορούσε πια να αγοράσει. Γάλα, αυγά, φακές.
Διάβασα αρκετές μέρες.
Και μετά είχα την περιέργεια να διαβάσω τι έγραψε την ημέρα της απελευθέρωσης:
«Σήμερα, μπήκαν τα συμμαχικά στρατεύματα στην Αθήνα», γράφει. «Μια υπέροχη μέρα γεμάτη συγκινήσεις. Γεμάτη χαρά. Γεμάτη ανακούφιση. Είμαστε πια ελεύθεροι. Αλλά και με μια ύπουλη θλίψη.
Διότι μόνο τώρα, που είδαμε τους άλλους, τους ξένους, καταλάβαμε πόσο φτωχοί είχαμε γίνει».
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η φτωχοποίηση είναι μια ύπουλη διαδικασία που ξεκινάει όταν οι τιμές ανεβαίνουν πιο γρήγορα από τους μισθούς.
Συνήθως όμως, συνοδεύεται από μια άλλη, αθόρυβη μετατροπή των δικαιωμάτων σου σε «θέλω», των «θέλω» σου σε αναγκαιότητα και αυτό που κάποτε ήταν πολυτέλεια, τώρα γίνεται απαραίτητο αγαθό.
Να το εξηγήσω με ένα παράδειγμα.
Όταν το ΠΑΣΟΚ ξεκίνησε το ΕΣΥ, υπήρχε μια αίσθηση ότι η υγεία ήταν δικαίωμα. Της κάθε Ελληνίδας και κάθε Έλληνα.
Δεν ήταν ιδανικές οι συνθήκες, αλλά ήταν καλές. Και καμία Ελληνίδα ή Έλληνας δεν ένιωθε ότι η υγεία είναι πολυτέλεια.
Πολυτέλεια ήταν να έχεις ιδιωτική ασφάλεια για να διασφαλίσεις ένα καλύτερο δωμάτιο.
Καθώς πέρναγαν τα χρόνια, και η υγεία γινόταν όλο και πιο ακριβό αγαθό, άρχισαν οι εκπτώσεις. Πρώτα άρχισαν να καταρρέουν τα κτήρια. Δεν δώσαμε την πρέπουσα σημασία. Μετά άρχισαν τα ράντζα. Κάπως βολεύτηκε η κατάσταση με χρήματα της Ευρώπης. Και μετά ήρθε η κρίση.
Μειώθηκε το προσωπικό. Άρχισαν οι ελλείψεις σε βασικά αγαθά. Γάζες, βαμβάκι, φάρμακα. Και ενώ η κρίση ξεπεράστηκε για πολλούς, τράπεζες, μεγάλες επιχειρήσεις για παράδειγμα, και κάποιες υπηρεσίες του κράτους, άμυνα, ασφάλεια κλπ, η υγεία έμεινε πίσω.
Οι ελλείψεις επιμένουν. Οι γιατροί έφυγαν για το εξωτερικό. Νοσηλευτές ψάχνεις «με το ντουφέκι». Τα πάντα έγιναν πιο ακριβά. Η υγεία από δικαίωμα υποβιβάστηκε σε «θέλω». Και η ιδιωτική ασφάλιση από πολυτέλεια έγινε απαραίτητο αγαθό.
Και ξαφνικά, χάρη στη νεοφιλελεύθερη πολιτική του κ. Μητσοτάκη, πρέπει να κρατάς στην τσέπη σου
τρία χιλιάρικα (αν τα έχεις) για να περάσεις την ουρά και να μπεις στο απογευματινό, «δημόσιο» χειρουργείο του κ. Γεωργιάδη. Γιατί σε λίγους μήνες τελειώνει και το Ταμείο Ανάκαμψης που κάλυπτε αυτά τα έξοδα.
Η υγεία από δικαίωμα έγινε «θέλω» και από «θέλω» έγινε ανάγκη.
Παρά το γεγονός ότι ο Έλληνας επιβαρύνεται ασφαλιστικά, και υπερφορολογείται παρά το γεγονός ότι πληρώνει διπλά και τρίδιπλα το πετρέλαιο σήμερα για να του στείλει η Κυβέρνηση επίδομα με υπογραφή Μητσοτάκη μετά τη ΔΕΘ.
Το μήνυμα είναι σαφές: Θες υγεία; Πλήρωσε στο δημόσιο νοσοκομείο. Θες καλύτερη παιδεία; Μην περιμένεις από το δημόσιο σχολείο. Πλήρωσε ιδιωτικό. Ένα ακόμη δικαίωμα γίνεται τώρα βασική ανάγκη.
Και αν πρέπει το παιδί σου να σπουδάσει σε άλλη πόλη πλήρωσε αδρά να βρει σπίτι διότι δεν περίσσεψαν λεφτά από το Ταμείο Ανάκαμψης για φοιτητικές εστίες.
Η δημόσια δωρεάν παιδεία ιδιωτικοποιείται και εσύ δεν έχεις πια επιλογή.
Και καθώς προχωράει αυτή η διαδικασία, αγαθά που μας ανέβαζαν ψυχικά και πνευματικά είναι τώρα για όλο και περισσότερους απροσπέλαστα. Να πάει μια οικογένεια στο θέατρο ή σε ένα μουσείο για παράδειγμα. Από δικαίωμα, πολυτέλεια.
«Έλα μωρέ, μπορούμε να ζήσουμε χωρίς θέατρο και μουσεία». Νομίζω όλοι καταλαβαίνετε τι θέλω να πω, παρόλο που κανένας μας εδώ μέσα δεν στερείται τέτοια πράγματα. Καλό θα ήταν όμως, όταν συζητούμε τέτοια θέματα, να σκεφτόμαστε πόσοι πολλοί τα στερούνται.
Εδώ λοιπόν κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι, δημιουργείται το «Τρίγωνο του Διαβόλου» της φτωχοποίησης του ελληνικού νοικοκυριού.
Τιμές – Εισόδημα – Ανάγκες.
Στη μία κορυφή του τριγώνου είναι οι τιμές που έχουν ξεφύγει. Παντού. Το ξέρουμε, το ζούμε. Στην άλλη κορυφή είναι το εισόδημα που απλά δεν ακολουθεί την αύξηση των τιμών. Μένει πίσω. Συνεχώς.
Και στην τρίτη κορυφή είναι η πιο κρυφή και ύπουλη πληγή: οι ανάγκες.
Τα παλιά δικαιώματα που σήμερα έγιναν βασικές ανάγκες διότι το κράτος αποσύρεται.
Και σας προκαλώ. Αν δεν θέλετε να δείτε την κοινωνική διάσταση του προβλήματος που σας περιγράφω, δείτε τουλάχιστον την οικονομική.
Ξέρετε πόσα στερείται η πατρίδα μας, όταν αυτό που ήταν κάποτε «αξία» για την κοινωνία, όπως η δημόσια δωρεάν υγεία, έγινε τώρα «τιμή» μιας βασικής ανάγκης για έναν πολίτη, στα χέρια της Κυβέρνησης;
Ξέρετε τι σημαίνει να χάνουμε ταλέντα διότι δεν έχουν τα χρήματα να κάνουν πράξη τα όνειρα τους; Ή τα σπουδάζουμε και μετά φεύγουν στο εξωτερικό για να βρουν αξιοπρέπεια;
Ξέρετε τι σημαίνει για την πατρίδα μας μια οικογένεια (που δεν της περισσεύουν) να κρατάει χρήματα μπας και χρειαστεί χειρουργείο;
Πόσα στερείται η πατρίδα μας, όταν έστω ένας συμπολίτης μας αρχίζει να θυσιάζει τις σπουδές ενός ταλαντούχου παιδιού του, ή το φρέσκο του φαγητό, ή ακόμα και ένα θέατρο;
Στερούμαστε πρόοδο.
Και χωρίς πρόοδο σήμερα, στερούμαστε οικονομική ανάπτυξη αύριο.
Διότι από φόβο δεν επενδύουμε στο μέλλον μας και το μέλλον των παιδιών μας.
Για αυτό και έχει αξία το πρόγραμμα του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος. Διότι δεν κοιτάζει μόνο την οικονομική διάσταση του προβλήματος.
Φέρνουμε προτάσεις για την οικονομία. Προφανώς.
Αλλά φέρνουμε και λύσεις για το κοινωνικό κράτος. Το οποίο εμείς βλέπουμε αλλιώς.
Όχι ως αγαθοεργία που το βλέπετε εσείς. Αλλά ως επένδυση, στις δυνατότητες της Ελληνίδας και του Έλληνα.
Και φέρνουμε λύσεις για τη δομή της διοίκησης του κράτους χωρίς τις οποίες άλλα δικαιώματα μας γίνονται ανάγκες. Διότι με την ίδια λογική φτωχοποιείται μια κοινωνία που δεν έχει θεσμούς.
Όταν ο πολίτης δεν νιώθει ίσος απέναντι στο νόμο και το κράτος.
Όταν κάποιοι παραγωγοί ή προσποιούμενοι παραγωγοί, με την κατάλληλη κομματική πρόσβαση, μπορούν να παρασιτούν εις βάρος του Έλληνα αγρότη.
Ή όταν κάποια στελέχη και κάποιοι υπουργοί μπορούν να διαφεύγουν της Δικαιοσύνης.
Όλα αυτά κάνουν τους πολίτες πιο φτωχούς και πιο ανασφαλείς να επενδύσουν στο μέλλον τους, στο μέλλον των παιδιών τους και στο μέλλον αυτής της χώρας. Και αυτό έχει ολέθρια αποτελέσματα και για την κοινωνία και για την οικονομία.
Σήμερα θα ψηφίσουμε τα μέτρα της Κυβέρνησης διότι κάθε ευρώ που γλιτώνει ο πολίτης είναι μια επένδυση στο μέλλον.
Αλλά μην έχετε αυταπάτες. Η φτωχοποίηση της ελληνικής οικογένειας συνεχίζεται.
Και κάθε μέρα πια συγκρινόμαστε με τους άλλους, τους ξένους, και συνειδητοποιούμε πόσο φτωχότερη έχει γίνει η κοινωνία μας με αυτήν την Κυβέρνηση.
Ας μην βάζουμε πια τον πήχη τόσο χαμηλά. Ας μην μιλούμε μόνο για μέτρα που καθυστερούν την κατάρρευση.
Αλλά ας μιλήσουμε επί τέλους για όλα εκείνα τα μέτρα που θα αντιστρέψουν την κατάσταση και θα ξανακάνουν τις ανάγκες, δικαιώματα.
Δικαιώματα που αυτή η κοινωνία διασφαλίζει για όλους.
Πριν κλείσω δύο τελευταίες λέξεις για τον Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο:
Η απόφασή του να παραδώσει την έδρα του είναι σπάνια κίνηση πολιτικής ευθύνης. Σε μία χώρα που νομίζουμε ότι παντρευόμαστε την καρέκλα. Είναι μάθημα προς όλους μας. Αν και θέλω να ελπίζω ότι αυτό δεν είναι το οριστικό αντίο του Οδυσσέα στο Κοινοβούλιο».