Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Γνωρίζετε τον όρο «αποφυγή εργασίας»;

Αγγλιστί «work avoidance»;

Είναι ένα ψυχολογικό μοτίβο αποδέσμευσης από σημαντικά καθήκοντα επειδή πυροδοτούν δυσάρεστα συναισθήματα.

Η αποστροφή δηλαδή από το έργο που έχεις μπροστά σου, βρίσκοντας κάθε ευρηματικό τρόπο να το αποφύγεις.

Κυρίως, κάνοντας άλλα πράγματα για να εξηγήσεις την παρουσία σου.

Σε απλά Ελληνικά; Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει, 10 μέρες κοσκινίζει.

Εδώ λοιπόν η κυβέρνηση μας έχει φέρει τρία κρίσιμα ζητήματα σε ένα νομοσχέδιο.

Τρία ζητήματα εθνικών διαστάσεων:

Διαχείριση του νερού. Ερήμωση της περιφέρειας. Εκδημοκρατισμός της ενέργειας.

Τρία ζητήματα που θα έπρεπε να ενώνονται κάτω από ένα εθνικό σχέδιο για το μέλλον της Πατρίδας μας.

Και τα αντιμετωπίζει ως τρεις ασύνδετες εκκρεμότητες.

Και κοσκινίζει.

Για μια ακόμη φορά, μπροστά στο μέγεθος των προβλημάτων, αντί να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων, η Κυβέρνηση αποφεύγει την δύσκολη δουλειά και κάνει επιμέρους διευθετήσεις χωρίς στρατηγική στόχευση.

Επιμέρους διευθετήσεις που είναι πάντα το τελευταίο καταφύγιο μίας κουρασμένης κυβέρνησης.

Τα τρία αυτά εθνικά προβλήματα που υποτίθεται ότι πάει να λύσει ή να καλυτερεύσει η Κυβέρνηση θέλουν πρώτα από όλα όραμα.

Έναν στόχο σε βάθος χρόνου που θα συμφωνήσουμε και θα υπηρετήσουμε όλοι.

Και ένα όραμα, θέλει αυτό που ονομάζω, «Τα Τρία Σ»: Συνεργασία, Συνέχεια και Συστήματα συνεχούς βελτίωσης.

Χωρίς συνεργασία στην αρχή δεν θα έχεις συνέχεια.

Και χωρίς συνεργασία και συνέχεια δεν μπορείς να βάλεις συστήματα που θα διορθώνουν τα λάθη που θα γίνουν στην εφαρμογή κάθε εθνικού σχεδίου.

Όπου η Ελλάδα, τις τελευταίες δεκαετίες, έχει ακολουθήσει τα τρία Σ όπως για παράδειγμα στον τουρισμό, την άμυνα και την διπλωματία πηγαίνουμε μπροστά.

Όπου όχι, Παιδεία, Υγεία, Παραγωγικό Μοντέλο, Φορολογικό και τόσα άλλα, το πληρώνουμε ακριβά.

Και σαν κράτος και σαν πολίτες.

Ας τα πάρουμε όμως ένα – ένα:

Ενέργεια.

Ποιες είναι οι μεγάλες προκλήσεις στην ενέργεια;

Κόστος και αυτονομία.

Και τα δύο περνούν μέσα από την αποθήκευση και τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής.

Όλοι ξέρουν ότι η αναβάθμισή τους είναι πλέον επιτακτική.

Και έγινε επιτακτική από δικές σας λάθος επιλογές, που δεν θα τις είχατε κάνει αν κάνατε το πολύ απλό να ρωτήσετε τις τοπικές κοινωνίες.

Για να γίνει όμως τώρα σωστή επένδυση σε δίκτυο και μπαταρίες χρειάζεται σχεδιασμός.

Αντί όμως να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ενίσχυσης των δικτύων, διασυνδέσεων και αποθήκευσης, που θέλει δουλειά, νοιάζεται για το πώς ειδικές κατηγορίες φωτοβολταϊκών θα αποκτήσουν προτεραιότητα, την ώρα που χιλιάδες επενδυτές περιμένουν επί χρόνια στις λίστες των Διαχειριστών.

Αποφυγή εργασίας. Και λίγο business.

Αλλά τα ίδια κάνει σε ό,τι αφορά στην ερήμωση της περιφέρειας.

Στην περιφέρεια ο κόσμος ζει στην εποχή του λουκέτου. Νηπιαγωγεία που κλείνουν. Σχολεία που κλείνουν. Τμήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που κλείνουν. Καφενεία στην πλατεία που κλείνουν.

Νοσοκομεία που από έλλειψη προσωπικού σε στέλνουν σε ιδιώτες. Καταστήματα ΕΛΤΑ που κλείνουν. Υποκαταστήματα τραπεζών που κλείνουν. Μέχρι και τα μηχανήματα ATM τα παίρνουν και φεύγουν.

Και ποια είναι η απάντηση της κυβέρνησης στο πρόβλημα;

Αντί για ολοκληρωμένο σχέδιο περιφερειακής ανάπτυξης με έμφαση στις περιοχές που υποφέρουν, κάτι που θέλει δουλειά, ασχολείται με το πώς θα γίνει πιο εύκολη η ιδιωτική πολεοδόμηση στους οικισμούς.

Εκεί δηλαδή που ήδη υπάρχει ζήτηση να έρθει ο κόσμος για τουρισμό.

Αποφυγή εργασίας… Και λίγο business.

Και φτάνουμε στο νερό.

Ομολογώ ότι πολλές φορές στον παρελθόν χρησιμοποίησα τον όρο «δημόσιο αγαθό» χωρίς να είμαι απολύτως σίγουρος πώς επακριβώς προσδιορίζεται.

Ετοιμάζοντας λοιπόν την ομιλία μου για σήμερα συμβουλεύτηκα τα τεφτέρια μου, που λένε, και συνειδητοποίησα πόσο απλός και ξεκάθαρος είναι ο όρος.

«Δημόσιο» είναι κάθε αγαθό από την χρήση του οποίου κανένας δεν μπορεί να αποκλειστεί και αν χρησιμοποιηθεί από ένα άτομο δεν μειώνει την διαθεσιμότητα του για κάθε άλλον χρήστη.

Αυτές οι δύο ιδιότητες ενός δημόσιου αγαθού νομικά λέγονται «μη αποκλειστικότητα» και «μη ανταγωνιστικότητα».

Τους λέω για να τους εμπεδώσω.

«Μη αποκλειστικότητα».

Μπορούμε να αποκλείσουμε κάποιον ή κάτι από το να πιεί νερό που το χρειάζεται για να ζήσει;

Σίγουρα όχι.

«Μη ανταγωνιστικότητα» όμως; Αν πιώ νερό εγώ θα σταματήσω κάποιον άλλον από το να έχει δικαίωμα στο νερό;

Θεωρητικά όχι.

Αλλά έλα που στην Ελλάδα έχουμε λειψυδρία και όταν ένας ποτίζει εδώ, κάποιος διψάει αλλού.

Και άρα το ερώτημα είναι «δηλαδή αν κάποιο αγαθό είναι σε έλλειψη τότε παύει να είναι δημόσιο;»

Αυτή η ερώτηση παίρνει επικίνδυνες φιλοσοφικές διαστάσεις αλλά πριν την απαντήσουμε μήπως να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να μην έχουμε έλλειψη νερού και ποιος πρέπει να κάνει αυτή τη δουλειά;

Η απάντηση είναι απλή. Διαχειριστής του νερού, και κάθε δημόσιου αγαθού, είναι το κράτος.

Και η δουλειά που έχει κάνει είναι τραγική.

Δεν υπερβάλω.

Η διαχείριση του νερού έχει να κάνει με το πώς το μαζεύεις και πώς το μοιράζεις.

Μέχρι σήμερα το κράτος πήγαινε σε μια λίμνη και έπαιρνε νερό μέχρι να αδειάσει.

Δεν το λες και πολιτική διαχείρισης και συλλογής νερού.

Αν πάει κανείς στον Έβρο για παράδειγμα θα δει νεροσυλλέκτες. Προνοητικοί άνθρωποι λοιπόν που ζουν στην περιοχή μαζεύουν το νερό τον χειμώνα και ποτίζουν το καλοκαίρι.

Το πρόβλημα όμως με τους νεροσυλλέκτες στον Έβρο είναι ότι είναι από την μεριά της Τουρκίας.

Και λίγο πιο πάνω στη Βουλγαρία, όπου έχουν και την πηγή.

Στην Ελλάδα; Γιατί…δεν;

Διότι ο διαχειριστής μας, που είναι το κράτος, ποτέ δεν προνόησε.

Η δεύτερη δουλειά του διαχειριστή είναι πώς μας φέρνει το νερό στο σπίτι, στο εργοστάσιο, ή στο χωράφι.

Αλλά το ελληνικό κράτος χάνει περίπου το 30% του νερού που μεταφέρει.

Κάνω λάθος;

Έχουμε λοιπόν έναν διαχειριστή, που δεν μπορεί να συλλέξει νερό, και που δεν μπορεί να το μεταφέρει χωρίς μεγάλες απώλειες.

Μήπως είναι θέμα χρημάτων; Μήπως δεν έχουμε λεφτά να αλλάξουμε τα πράγματα; Δε νομίζω!

Είχαμε 36 δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης και; – πώς το λένε να δείτε; – Ανθεκτικότητας.

Τρομάρα τους, μας την έβαλαν και στον τίτλο μήπως και δεν το καταλάβουμε.

Αλλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν κατάλαβε τίποτα.

Έβαλε ελάχιστα έργα για το νερό στο Ταμείο Ανάκαμψης: 18 έργα άρδευσης, και 3 έργα ύδρευσης, και απεντάχθηκαν όλα. Όλα! Λόγος; Η έλλειψη σχεδιασμού.

Και τώρα μας λένε όλα θα τα λύσει το φάρμακο δια πάσαν νόσο, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.

Έτσι ονόμασαν τον κουβά των αποτυχιών τους στο Ταμείο Ανάκαμψης.

Θα έπρεπε να το λένε Εθνικό Ταμείο Αναποτελεσματικότητας.

Χάσαμε 7 ολόκληρα χρόνια για τη λειψυδρία.

Δεκάδες έργα σε όλη τη χώρα θα μπορούσαν ήδη να είχαν ολοκληρωθεί με ευρωπαϊκούς πόρους και τώρα μας λένε ότι θα τα κάνουμε με δικούς μας.

Πάλι χωρίς σχέδιο.

Και ποια είναι η απάντηση του κυβερνητικού κλαμπ αναποτελεσματικότητας σε όλα αυτά;

Μεγαλύτερες εταιρίες ύδρευσης.

Αποφυγή εργασίας… Και λίγο business.

Μία σοβαρή Εθνική Στρατηγική θα έπρεπε να αφορά τα δίκτυα, τις διαρροές, την άρδευση, τις γεωτρήσεις και τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής όπως κάνει η πρόταση του ΠΑΣΟΚ που την ανέλυσε ο Μανώλης Χριστοδουλάκης.

Για να καταγράψεις τις ανάγκες θέλει την συμβολή των τοπικών αρχών.

Θέλει αξιόπιστα δεδομένα και καθαρούς εθνικούς και τοπικούς στόχους που μεταφράζονται σε επιμέρους καθαρούς, μετρήσιμους ποσοτικούς και ποιοτικούς στόχους για όλους μας.

Και χρειάζεται χρηματοδοτικά πακέτα που υπηρετούν αυτούς τους στόχους βάση κάποιας προτεραιοποίησης.

Όλα αυτά, δηλαδή, που δεν κάνει η στρατηγική της κυβέρνησης.

Αντιθέτως και εδώ, το μόνο που ζητάει είναι περισσότερη συγκέντρωση, μεγαλύτερα εταιρικά σχήματα, λιγότερος ουσιαστικός ρόλος για τις τοπικές κοινωνίες.

Και ένα νομοσχέδιο για τους Δήμους και τις Δημοτικές Επιχειρήσεις ύδρευσης, χωρίς τους Δήμους και τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης.

Θυμάμαι πριν λίγες μέρες, κύριε κοινοβουλευτικέ εκπρόσωπε της ΝΔ, καταγγέλλατε την αντιπολίτευση ότι δεν ακούει τη θετική στάση της τοπικής κοινωνίας και της τοπικής αυτοδιοίκησης για το χιονοδρομικό κέντρο Βασιλίτσας.

Εμείς τους ακούσαμε, σε κάποια συμφωνούσαμε. Είχαμε όμως και τις ενστάσεις μας.

Αλλά τους ακούσαμε.

Και έρχεστε εσείς στο μείζον ζήτημα του νερού, και κλείνετε την πόρτα της Βουλής σε όλους τους Δήμους της χώρας;

Ακόμα και στον άνθρωπο, που δεν θέλει ποτέ να στεναχωρήσει το «αφεντικό», τον κύριο Κυρίζογλου;

Ακούω την κυβέρνηση να σκίζει τα ιμάτιά της ότι το νερό είναι «δημόσιο αγαθό».

Ακούστε κύριοι και κυρίες της κυβέρνησης.

Αν είναι δημόσιο αγαθό, είναι δημόσια υπόθεση.

Όλων μας δηλαδή, με πρώτους τους εκλεγμένους τοπικούς αντιπροσώπους.

Και εσείς το μεταχειρίζεστε σαν ιδιωτικό τσιφλίκι.

Αν το εννοείτε ότι είναι δημόσιο αγαθό τότε πρέπει να δώσετε όραμα και να διασφαλίσετε τα τρία Σ.

Συνεργασία, συνέχεια και συστήματα αξιολόγησης για να διορθώνουμε ό,τι σχεδιάσουμε λάθος.

Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για μια κουρασμένη κυβέρνηση. Και το αποτέλεσμα;

Αποφυγή Εργασίας. Διευθετήσεις με συζητήσιμη στόχευση. Και λίγο business.

Πασαλείμματα σε προβλήματα που έχουν πάρει εθνικές και υπερεθνικές διαστάσεις.

Μια Κυβέρνηση όμως που έχει μπροστά της προβλήματα εθνικών διαστάσεων και τα αντιμετωπίζει με αποφυγή εργασίας και λίγο business τι πρέπει να κάνει;

Αυτό που σας λέμε τόσο καιρό: να πάει σπίτι της.

Και να έρθει στη θέση της μια κυβέρνηση που έχει και όρεξη και πρόγραμμα.

Που είναι έτοιμη να ζυμώσει και όχι να σπαταλά το χρόνο της, το χρόνο μας, τον χρόνο της χώρας.

Τέτοια κυβέρνηση μπορεί να διασφαλίσει μόνο το ΠΑΣΟΚ.